Joomla! to obecnie jeden z najpopularniejszych systemów obsługi treści, umożliwiający twórcom serwisów internetowych łatwe i wydajne zarządzanie informacjami. Po lekturze pierwszej części naszego kursu nawet mniej zaawansowani użytkownicy nie powinni mieć problemów z instalacją Joomli! na serwerze. Po zakończeniu tego procesu, wraz z pojawieniem się po raz pierwszy ekranu logowania, przyszli administratorzy serwisu zyskają bezpośredni wpływ na jego wygląd i sposób funkcjonowania. Aby rodzące się możliwości odpowiednio wykorzystać, przystosowując Joomlę! do własnych potrzeb, trzeba jednak najpierw zapoznać się z podstawowymi zasadami rządzącymi strukturą informacji, sposobem ich prezentowania i dostępem użytkowników do nich.
Zanim zaczniemy modyfikować jakiekolwiek opcje systemu, musimy najpierw uzyskać dostęp do jego zaplecza administracyjnego. Przed panelem zarządzającym mogą bowiem zasiąść tylko użytkownicy, którzy mają własne konto i odpowiednie uprawnienia ? głównego administratora, administratora lub operatora. Podczas logowania system sprawdza więc, czy użytkownik ma prawo wstępu do panelu i jakim poziomem uprawnień dysponuje ? co znajdzie bezpośrednie odzwierciedlenie w zakresie działań, które będzie mógł wykonać. Tę procedurę nazywa się często uwierzytelnieniem, autentyfikacją, autoryzacją lub rejestracją, uważając te określenia za synonimy. Nie są to jednak terminy równoznaczne. Uwierzytelnienie lub autentyfikacja to tylko sprawdzenie, czy użytkownik jest tym, za kogo się podaje. Gdy się zaś dokonuje autoryzacji, system sprawdza, jaki jest zakres uprawnień danej osoby. Rejestracja oznacza z kolei jedynie procedurę zakładania konta użytkownika ? i w tym znaczeniu będziemy się tym określeniem posługiwali w dalszej części kursu.
Po poprawnie przeprowadzonej instalacji do panelu administracyjnego zaprowadzi nas odnośnik Zaplecze, umieszczony na stronie podsumowującej całą procedurę, lub też hiperłącze opisane wymownym tytułem Administrator, widniejące na stronie głównej serwisu.
W trakcie wstępnej konfiguracji serwisu odnośnik Administrator, umieszczony domyślnie w menu witryny, jest zwykle usuwany, tak by nie kusił domorosłych hakerów. Aby dostać się na zaplecze administracyjne po usunięciu tego łącza, należy w pasku przeglądarki wpisać adres postaci http://www.twojastrona.com/administrator. W wypadku instalacji przeprowadzonej na komputerze lokalnym URL zaplecza może natomiast wyglądać następująco: http://localhost/nazwa_katalogu_joomla/administrator.
Wejście na zaplecze chronione jest przez moduł administratora ? Logowanie. W oknie, którego przykładowy wygląd zaprezentowany został na poniższej ilustracji, powinniśmy wpisać nazwę użytkownika i hasło.
Jeśli jest to nasza pierwsza wizyta na zapleczu systemu, nazwą użytkownika będzie domyślnie określone słowo ? admin. Brzmienie hasła dostępu ustaliliśmy natomiast w trakcie procesu instalacyjnego. Jeśli zdążyliśmy już je zapomnieć, sprawdźmy naszą skrzynkę pocztową. Na podany przez nas podczas instalacji adres e-mailowy program konfigurujący Joomlę! zapobiegliwie wysyła ustalony ciąg znaków.
Jeśli login i hasło zostaną wpisane prawidłowo, uwierzytelnienie przebiegnie pomyślnie i już po chwili znajdziemy się na stronie startowej centrum administracyjnego, zwanej panelem kontrolnym (Control Panel). W tym momencie warto przypomnieć, że poprawne korzystanie z centrum zarządzania wymaga włączenia w opcjach przeglądarki internetowej obsługi JavaScriptu i popularnych ciasteczek (cookies). Jeśli jednak sami nie dokonywaliśmy zmian w ustawieniach Firefoksa, Opery czy Internet Explorera, ich określone domyślnie zasady funkcjonowania powinny spełniać te dwa warunki.
Udane logowanie rozpoczyna sesję administratora. Czas trwania sesji, w którym system oczekuje na kolejne nasze działania, ustawiany jest w konfiguracji witryny i domyślnie wynosi 30 minut. Zostaje on jednak skrócony do 10 minut, gdy w ustawieniach globalnych witryny wybierzemy niższy niż trzeci (domyślny i najwyższy) poziom bezpieczeństwa sesji. W rezultacie, jeśli między kolejnymi czynnościami wykonywanymi przez administratora nastąpi przerwa dłuższa niż domyślny czas trwania sesji, będzie on automatycznie wylogowany, a niezapisane dane mogą zostać bezpowrotnie utracone. Oznaką aktywności administratora są wszelkie czynności polegające na wywołaniu dowolnej strony zaplecza, wykonaniu operacji za pomocą jednego z przycisków w pasku narzędzi lub zmianie stanu elementu (na przykład publikacja treści). Joomla! nie rozpoznaje jednak jako opisanej wyżej aktywności czynności redakcyjnych czy korektorskich w edytorach treści, o ile administrator nie skorzysta z przycisku Zapisz lub Zastosuj. Jeśli więc będziemy przez dłuższy czas redagować artykuł czy materiał statyczny i nie użyjemy któregoś z wymienionych przycisków, narazimy się na utratę naszej pracy. Aby temu zapobiec, możemy w konfiguracji globalnej systemu ustawić parametr opcji Pamiętaj stronę po wygaśnięciu sesji (Remember Expired Admin page) na Tak. W takim wypadku, po ponownym zalogowaniu do panelu Joomli!, automatycznie przywrócony zostanie stan sprzed zakończenia sesji.
W Joomli!, oprócz mającego szczególne uprawnienia głównego administratora, możliwe jest także stworzenie dwóch innych grup specjalnie uprawnionych użytkowników. Odzwierciedlają one hierarchiczny układ kompetencji w ramach każdej organizacji, gdzie jedna osoba ponosi odpowiedzialność za funkcjonowanie projektu, a pozostałe zajmują się kolejno organizacją i wykonywaniem zleconych zadań. Tym trzem rolom odpowiada właśnie w Joomli! podział na trzy grupy zarządzających: głównego administratora (Super Administrator), administratorów (Administrators) i operatorów (Managers). Członkowie wszystkich tych grup mają przy tym prawo wstępu na zaplecze, ale różnią się uprawnieniami dotyczącymi wprowadzania i modyfikacji danych.
Główny administrator, niczym dyrektor przedsiębiorstwa, odpowiada za funkcjonowanie całego zespołu. Jest jedynym, który ma dostęp do wszystkich funkcji zaplecza, i jedynym, który uprawniony jest do przeprowadzania konfiguracji witryny, instalowania szablonów oraz plików językowych. Tylko główny administrator może także stworzyć dodatkowe konta administratorów lub operatorów. Konto głównego administratora zakładane jest ? jak mieliśmy już okazję zauważyć ? podczas instalacji Joomli!.
Administratorzy, podobnie jak na przykład zastępcy dyrektora, mają bardzo szerokie uprawnienia, nieobejmujące jednak spraw pozostających w wyłącznej kompetencji ich zwierzchnika. Nie mogą oni więc dokonywać zmian w konfiguracji czy też instalować szablonów lub pakietów językowych. Dla tej grupy wyłączona jest ponadto możliwość rozsyłania korespondencji seryjnej z serwisu do użytkowników.
Uprawnienia operatorów porównać można do kompetencji asystentów dyrektora. W grupie osób zarządzających są oni najniżsi rangą, mają bowiem jedynie możliwość zarządzania artykułami i pozycjami menu witryny. Operatorzy nie mogą dodawać użytkowników ani modyfikować ich kont, nie mogą instalować składników systemu, a także nie mają w panelu administracyjnym dostępu do komponentów, modułów i botów.
Jak już wspomnieliśmy, tylko główny administrator może, korzystając z opcji zaplecza administracyjnego, założyć konta innym administratorom i operatorom. Jeśli przed instalacją systemu zdążyliśmy już zaplanować hierarchię stanowisk i podział pracy w ramach naszego serwisu, to od razu po pierwszym zalogowaniu powinniśmy utworzyć odpowiednie konta dostępu dla uprawnionych użytkowników. Aby to zrobić, w panelu administracyjnym kliknijmy ikonę skrótu Użytkownicy (Users) lub wybierzmy w menu pozycję Witryna | Użytkownicy | Konta użytkowników (Site | Users | Users). W efekcie otworzy się okno menedżera użytkowników zawierające właśnie listę zarejestrowanych użytkowników witryny. Na razie w wykazie jest oczywiście wymieniona tylko jedna pozycja ? konto głównego administratora. Kliknijmy zatem przycisk Utwórz (New) na pasku narzędzi. W panelu edytora konta użytkownika wpiszmy nazwę, login, adres e-mail oraz hasło dla naszego nowego współpracownika. Pamiętajmy o tym, że ze względów bezpieczeństwa utworzone hasło powinno mieć długość co najmniej ośmiu znaków i składać się z liter oraz cyfr. W polu Grupa (Group) przypiszemy użytkownika do jednej z dwóch grup uprawnionych, wybierając z listy Administrator lub Manager. Możemy także wybrać opcję powiadamiania użytkownika za pomocą wiadomości e-mailowych (Powiadamiaj e-mailem) oraz zdefiniować domyślny typ edytora, który będzie przez niego używany ? Edytor zwykły lub Edytor TinyMCE (zgodny z regułami WYSIWYG). Wszystkie wprowadzone zmiany zatwierdzamy, klikając przycisk Zapisz (Save), umieszczony na pasku narzędzi.
Narzędzia administratorów pozwalają wpływać na wszystkie aspekty funkcjonowania witryny. Przyznanie tak szerokich uprawnień współtwórcom treści umieszczanej na stronach serwisu, a więc autorom, redaktorom i wydawcom, nie byłoby bezpieczne. W Joomli! nie trzeba jednak rozszerzać grona osób z uprawnieniami administracyjnymi. Wszystkie czynności związane z dodawaniem treści, redagowaniem i publikacją można wykonywać za pomocą interfejsu redakcyjnego, dostępnego ze strony głównej, bez konieczności dostępu do zaplecza.
Osoby redagujące treść serwisu, podobnie jak kadra zarządzająca, podzielone są na trzy grupy różniące się zakresem przyznanych uprawnień. Autorzy (Authors) mogą edytować swoje materiały oraz przesyłać je do wyznaczonych sekcji i kategorii artykułów. Redaktorzy (Editors) mają prawo dodawać i redagować artykuły w odpowiednich sekcjach i kategoriach oraz dodatkowo edytować artykuły stworzone przez innych autorów. Wydawcy (Publishers) są grupą o najszerszych kompetencjach. Nie tylko mogą dodawać artykuły do każdej sekcji witryny, edytować materiały innych autorów, ale dodatkowo decydują oni o publikacji treści. Jak widać, każda z trzech wymienionych grup użytkowników ma zaledwie o jedno uprawnienie więcej. To jedno dodatkowe prawo powoduje jednak w każdym wypadku znaczne poszerzenie możliwości wpływania na treść witryny. Zatem pomimo tego, że żadna z grup autorów nie ma dostępu do zaplecza administracyjnego, ich uprawnieniami nie powinniśmy szafować zbyt lekkomyślnie. Pamiętajmy też, że konta użytkowników mających kompetencje autorów możemy dodać sami lub wymagane uprawnienia nadać tym osobom, które już zarejestrowały się w witrynie.
To, kim będą użytkownicy naszej, opartej na Joomli!, witryny, zależy głównie od jej przeznaczenia. Mogą to być internauci z całego świata albo po prostu pracownicy firmy komunikujący się w intranecie czy ekstranecie. Tak czy inaczej nie wszystkim osobom odwiedzającym nasz serwis musimy przyznać równe prawa dostępu do treści lub jej modyfikowania. Wspomnieliśmy już o grupie administratorów, którzy w odróżnieniu od ?zwykłych? użytkowników mają dostęp do panelu zarządzającego witryną. Z grupy tych ostatnich wyodrębniliśmy z kolei autorów, odpowiedzialnych za tworzenie i publikację treści. Najszerszą grupą, której prawa można kontrolować, są wreszcie wszyscy zarejestrowani użytkownicy. Zakres ich uprawnień obejmuje domyślnie prawa zwykłe, powszechne. Należą do nich: prawo dostępu do strony głównej, przeglądania zasobów, przesyłania informacji i materiałów, wglądu do swojego konta i wprowadzania zmian w profilu oraz prawo pobierania udostępnionych dokumentów. Jak więc można zauważyć, struktura grup użytkowników i administratorów w Joomli! ma charakter ściśle hierarchiczny ? obrazowo przedstawia to poniższa ilustracja:
Niepowtarzalna i przejrzysta szata graficzna to jeden z podstawowych warunków, których spełnienie pozwoli nam przyciągnąć do serwisu rzesze użytkowników. W Joomli! o wyglądzie strony i strukturze treści decydują szablony ? wzorce formatowania. Dzięki nim nie będziemy musieli projektować osobno każdej strony czy jej elementu.
Typowym wzorcem rozmieszczenia treści na stronach Joomli! jest struktura portalu, najczęściej w układzie trójkolumnowym, zaprezentowanym na poniższej ilustracji:
W podstawowym pliku szablonu zdefiniowane są więc następujące obszary, które następnie wypełniane będą elementami treści: lewa kolumna zawierająca zwykle menu nawigacyjne i inne moduły, centralna kolumna z treścią główną oraz prawa kolumna, w której umieszczane są moduły. Oprócz tego funkcjonują, nie mniej ważne, nagłówek i stopka. W nagłówku strony umieszczamy zazwyczaj logo, nazwę, menu główne, menu narzędziowe i wyszukiwarkę, stopka zawiera natomiast dane o wydawcy, odnośniki do not prawnych lub dodatkowe menu.
W pliku szablonu, w miejscach przeznaczonych na umieszczenie treści, znajdują się wywołujące ją instrukcje. Gdy użytkownik kliknie jakikolwiek odnośnik na stronie, Joomla! sprawdza, jakie treści są z nim skojarzone, by następnie wczytać je do wyznaczonych obszarów. Decyzję o tym, które moduły zostaną umieszczone w przeznaczonych na nie miejscach i z którymi pozycjami treści głównych zostaną skojarzone, podejmuje projektant witryny. Jeśli jednak w ustalonych obszarach nie znajdą się finalnie żadne treści, zostaną one ukryte. W efekcie, choć strona teoretycznie będzie podzielona na trzy kolumny, w oknie przeglądarki może się pojawić tylko jedna lub dwie z nich.
Zanim zaprojektujemy własny szablon lub zlecimy jego wykonanie profesjonalnej firmie, możemy zmodyfikować jeden z dostępnych, standardowych wzorców. Najprostszą drogą modyfikacji szablonu jest oczywiście wymiana elementów graficznych. Do każdego wydania Joomli! dołączono kilka wzorów, między innymi rhuk_solarflare_ii. Aby osiągnąć atrakcyjny wizualnie efekt i wyróżnić się spośród innych witryn Joomli! używających tego samego układu treści, wystarczy zmodyfikować zaledwie dwa obrazki: header_short.jpg, wyświetlany w nagłówku strony, oraz menu_bg.png, wykorzystywany jako tło w bocznym menu. Będziemy do tego potrzebowali programu do obróbki grafiki, takiego jak Adobe Photoshop Elements czy darmowy GIMP oraz odpowiedniego materiału graficznego, który wykorzystamy jako podstawę dla naszych działań. Przeglądając zasoby Sieci, znajdziemy niewątpliwie niejedno udostępniane nieodpłatnie zdjęcie, które po obróbce będzie się nadawało na wizytówkę witryny.
Zacznijmy więc od najprostszych czynności. Modyfikując obrazek menu_bg.png, dokonamy jedynie zmiany barw, dostosowując je do kolorystyki, którą planujemy zastosować w witrynie. W programie Photoshop wczytamy więc najpierw kopię oryginalnego pliku, a następnie wybierzemy z menu pozycję Image | Adjust | Color Balance. W dalszej kolejności, korzystając z suwaków, dobierzemy odpowiednie barwy:
Otrzymany w wyniku tego prostego zabiegu obraz powinniśmy zapisać, wybrawszy z menu File opcję Save for Web wraz z odpowiednimi parametrami pliku wyjściowego ? formatem PNG, opcją Adaptive i paletą 256 kolorów. Przykładowe ustawienia pokazuje poniższa ilustracja:
Trochę więcej wysiłku wymagać będzie od nas zmiana wizytówki w nagłówku strony. Jeśli w naszych zbiorach nie mamy ciekawego zdjęcia czy grafiki, będziemy musieli poszukać odpowiedniego materiału w internetowych portalach fotografii. Temat ten szerzej analizujemy w artykule poświęconym darmowym zdjęciom dla projektantów stron. Gdy już przygotujemy potrzebny obraz, powinniśmy poddać go obróbce w naszym programie graficznym. Przede wszystkim konieczne będzie przycięcie go do rozmiarów nagłówka. Wybierzmy więc z menu Image pozycję Crop i podajmy wartości szerokości (635 pikseli), wysokości (150 pikseli) oraz rozdzielczości (72 piksele na cal). Następnie, podobnie jak w poprzednim wypadku, kliknijmy File | Save for Web i wskażmy format JPG oraz pożądaną jakość kompresji (najlepiej o wartości powyżej 60). Zachowując obrazek, pamiętajmy o nadaniu mu nazwy header_short.jpg. Po dokonaniu wszystkich zmian gotowe obrazy powinniśmy przesłać do katalogu templates/twoj_szablon/images, korzystając ze standardowego klienta FTP. I na tym koniec ? po wpisaniu w przeglądarce adresu naszej witryny będziemy mogli podziwiać efekt końcowy.
W Internecie znaleźć można dużą liczbę bezpłatnych szablonów ? wystarczy tylko poszukać. Dokonując wyboru, pamiętajmy jednak, że dobry szablon powinien zapewnić administratorom i projektantom witryn przede wszystkim możliwość zmiany parametrów wyświetlania prawej i lewej kolumny, a także swobodną modyfikację elementów identyfikacyjnych, takich jak logo czy treść stopki. Byłoby idealnym rozwiązaniem, gdyby wzór, na który się zdecydujemy, umożliwiał ponadto wybór jednego z wariantów kolorystycznych. Wiele projektów, oferowanych nieodpłatnie w Sieci, spełnia te kryteria. W poniższej tabeli umieściliśmy zaledwie kilka adresów stron, które mogą nam pomóc w wyborze odpowiedniego szablonu dla naszej witryny.
| Szablony do wyboru |
|---|
W poszukiwaniach idealnego szablonu warto odwiedzić kilka sprawdzonych adresów, pod którymi znajdziemy duże zbiory wzorów, pogrupowanych tematycznie i prezentowanych w większości w formie miniatur:
|
Przed przystąpieniem do pobierania pakietu instalacyjnego szablonu najlepiej stworzyć na dysku lokalnym, w swoim katalogu plików Joomli!, folder templates, gdzie będziemy zapisywali wybrane wzory. Ułatwi nam to ich późniejszą instalację.
Są dwie główne metody umieszczenia szablonu w witrynie ? przesłanie plików szablonu na serwer za pomocą klienta FTP oraz automatyczna instalacja z poziomu panelu administracyjnego systemu. Pierwsza metoda jest paradoksalnie nieco prostsza. Wystarczy bowiem rozpakować pakiet źródłowy szablonu na swoim komputerze i przesłać rozpakowany zestaw plików do katalogu twoja_joomla/templates/nazwa_szablonu, znajdującego się na serwerze. Przy użyciu tej metody możemy więc w krótkim czasie wzbogacić naszą dystrybucję Joomli! o kilka szablonów. Metoda druga nie jest dużo trudniejsza, ale może sprawiać kłopoty, gdy serwer pracuje w tak zwanym bezpiecznym trybie (SafeMode=On) albo gdy nie jest obsługiwana biblioteka zlib ? o obu tych kwestiach pisaliśmy w pierwszym odcinku kursu. Jeśli jednak konfiguracja naszego serwera spełnia wymienione kryteria, możemy skorzystać z instalatora Joomli!. W panelu administracyjnym wybierzmy z menu pozycję Instalatory | Szaty ? witryna (Installers | Templates ? Site) i sprawdźmy, czy możliwe jest zapisywanie danych w katalogu templates. W oknie instalatora przejdźmy następnie do pozycji Instaluj z pakietu | Pakiet instalacyjny (Upload Package File | Package File). Klikając przycisk Przeglądaj, wybierzemy spośród plików znajdujących się na naszym dysku lokalnym odpowiedni pakiet, by następnie zatwierdzić zmiany i kliknąć Wczytaj plik i zainstaluj (Upload File & Install). Jeśli wszystko pójdzie dobrze, otrzymamy komunikat, że instalacja nowego szablonu zakończyła się pomyślnie. Pamiętajmy o tym, że dysponujemy jeszcze opcją Instaluj z katalogu (Install from directory). W wypadku szablonów nie jest ona jednak zbyt przydatna. Trzeba bowiem wysłać wcześniej pliki na serwer, a skoro tak, to można je od razu umieścić w katalogu templates.
Po instalacji szablon należy opublikować. W tym celu powinniśmy wybrać odnośnik Przejdź do wykazu szablonów (Back to Templates) i przy szablonie, który chcemy opublikować, zaznaczyć pole wyboru:
Następnie klikamy ikonę Domyślny (Default) i już możemy się cieszyć nowym wyglądem naszej strony.
Skoro wiemy już, jak możemy dostosować do naszych potrzeb sposób wyświetlania treści w serwisie, czas zapoznać się z jej strukturą. W Joomli! jest ona zwykle trójpoziomowa. Podstawowym ?składnikiem? treści są pozycje, a więc pojedyncze elementy, takie jak: tekst artykułu, dokument w archiwum plików, odnośnik do strony WWW, adres e-mailowy czy obraz w galerii. Pozycje pogrupowane są w kategorie ? kolekcje różnicowane ze względu na pewne kryterium, na przykład temat, rodzaj lub typ. Na ostatnim poziomie tej piramidy organizacji treści znajdują się sekcje i komponenty. Sekcje są kolekcjami artykułów a pozostałe materiały gromadzą właśnie komponenty ? mamy tu więc do czynienia ze swoistymi kontenerami, w których zawierają się kategorie. W tej hierarchicznej strukturze danych każda pozycja należy do pewnej kategorii, a każda kategoria do sekcji lub komponentu. Kategoria nie może istnieć bez sekcji lub poza komponentem, natomiast w sekcji artykułów, a często także w komponencie, musi być przynajmniej jedna kategoria. Jedynie w wypadku materiałów statycznych oraz komponentów udostępniających określone procedury (np. zakupów) nie obowiązuje podział na sekcje i kategorie.
W trakcie projektowania witryny pamiętajmy jednak, że sekcje i kategorie spełniają w Joomli! jedynie pomocniczą rolę. Architektami treści są bowiem przede wszystkim pozycje menu. Artykuły, kategorie i sekcje to budulec, tworzywo witryny. Szerzej tematem generowania struktur nawigacyjnych zajmiemy się w kolejnych odcinkach kursu.
Podział na sekcje i kategorie pozwala utrzymać ład na zapleczu, pomaga administratorom i operatorom umieszczać treści w odpowiednim miejscu i orientować się, gdzie i co się znajduje. Treści strony głównej mogą bowiem pochodzić z jednej, z wielu i ze wszystkich kategorii należących do jednej sekcji czy też z wyznaczonych kategorii w jednej lub wielu sekcjach. O strukturze treści warto myśleć jak o zbiorach bibliotecznych. Przemyślany porządek, podział na sekcje i kategorie wedle rodzaju treści, skorygowany po rozważeniu potrzeb i zainteresowań adresatów witryny i uwzględnieniu ograniczeń wynikających ze źródeł pochodzenia materiałów, pozwoli na pewno efektywnie zarządzać gromadzeniem i udostępnianiem zasobów. Pamiętajmy też o tym, że ustalony na początku podział na sekcje i kategorie nie jest niezmienny. W każdej chwili można go swobodnie skorygować, przenieść kategorie ze wszystkimi pozycjami do innych kategorii i sekcji czy też skopiować wszystkie kategorie z jednej sekcji do innej.
Po tych rozważaniach teoretycznych, czas na odrobinę praktyki. Aby utworzyć naszą pierwszą sekcję, zalogujmy się na zaplecze i w menu administratora wybierzmy pozycję Teksty | Sekcje artykułów (Content | Section Manager). Znajdziemy się na stronie menedżera sekcji. Kliknijmy przycisk Nowy (New) w pasku narzędzi w prawym górnym rogu ekranu. Zostaniemy wtedy przeniesieni do edytora sekcji:
Teraz możemy wpisać w odpowiednie pola tytuł i nazwę sekcji. Ten pierwszy powinien być krótki, ponieważ zostanie użyty w menu. Nazwa natomiast może być dłuższa, będzie ona bowiem wyświetlana w tytule strony zawierającej sekcję artykułów. Pamiętajmy jednak, żeby w nazwie użyć słowa z tytułu. Jest to ważne z dwóch względów. Przede wszystkim z uwagi na percepcję użytkowników ? gdy zobaczą oni nagłówek strony, nie powinni się zastanawiać, czy trafili we właściwe miejsce. Po drugie, takie podejście odgrywa niebagatelną rolę w pozycjonowaniu strony w indeksach wyszukiwarek internetowych. W dalszej kolejności, z listy Grafika (Image) możemy wybrać obrazek ilustrujący opis sekcji, wyświetlany na stronie głównej, a w polu Opis (Description) zamieścić dowolny tekst promujący treści sekcji. Jeszcze tylko kliknijmy Zapisz (Save) i gotowe ? stworzyliśmy nową sekcję Joomli!. Na zakończenie możemy dodatkowo wyznaczyć katalog Biblioteki mediów, w którym będą gromadzone materiały ilustracyjne. Jedno kliknięcie zaoszczędzi nam oczekiwania, aż Joomla! odczyta zawartość wszystkich katalogów w Bibliotece mediów i umieści dane w dokumencie przesyłanym do naszej przeglądarki.
Gdy tylko utworzymy wszystkie konieczne sekcje, zabierzmy się do generowania kategorii, które zostaną w nich umieszczone. Będzie to tym łatwiejsze, że kategorie artykułów tworzymy podobnie jak sekcje. Jedyną zauważalną różnicą będzie konieczność przypisania kategorii do sekcji.
W panelu administratora wybierzmy więc z menu pozycję Teksty | Kategorie artykułów (Content | Category Manager) i kliknijmy przycisk Nowy (New) w pasku narzędzi, w prawym górnym rogu ekranu. W efekcie zostaniemy przeniesieni do edytora kategorii:
Tutaj wpiszmy krótki tytuł i dłuższą, pełniejszą nazwę dla nowej kategorii. Tytuł, podobnie jak w wypadku sekcji, wykorzystywany jest w menu, nazwa ? w nagłówku strony. Możemy także wypełnić pole Opis (Description) lub pozostawić je puste. Na liście Uprawnienia (Access Level) powinniśmy zaznaczyć, która z grup użytkowników będzie miała dostęp do treści w tej kategorii. Mamy do wyboru trzy opcje: public, registered i special. Public oznacza, że dostęp do kategorii i umieszczonych w niej artykułów będą mieli wszyscy użytkownicy. Opcja registered zawęża natomiast listę uprawnionych do użytkowników zalogowanych. Najbardziej restrykcyjne zasady dostępu określa pozycja special. W takim wypadku kategoria i umieszczone w niej artykuły będą dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników z uprawnieniami specjalnymi ? autorów, redaktorów, wydawców, operatorów i administratorów. Wypełniając resztę pól edytora, opcję Tak (Yes) właściwości Publikacja (Published) pozostawmy bez zmian. Opcja Nie (No) wstrzymuje udostępnienie na stronie głównej kategorii i zawartych w niej artykułów. Ustalmy też nazwę katalogu, z którego będą pobierane obrazki i inne dokumenty ilustracyjne (np. załączniki), i na końcu kliknijmy przycisk Zapisz (Save) w pasku narzędzi. Pamiętajmy, aby już na starcie założyć wszystkie potrzebne nam kategorie. Okaże się to bowiem niezbędne na etapie tworzenia pozycji menu.
Edytor kategorii wyposażony jest także w narzędzia służące do umieszczania kategorii w menu. Nie trzeba więc nawet go opuszczać ? wystarczy po wpisaniu nazwy i tytułu kliknąć przycisk Zastosuj (Apply) w pasku narzędzi, by można było określić szczegóły pozycji menu:
Z tej metody, dostępnej także podczas tworzenia sekcji, warto korzystać, gdy już nabierzemy pewnego doświadczenia i nakreślimy przemyślaną koncepcję struktury treści w witrynie.
Klasyczne artykuły dobrze sprawdzają się w prezentowaniu treści dla nich przeznaczonych. Jeśli jednak chcemy zapewnić użytkownikom w witrynie możliwość ? na przykład ? dyskusji czy dokonywania zakupów, artykuły do niczego nam się nie przydadzą. Złożone zadania wymagają bowiem bardziej precyzyjnych i wygodnych w użyciu narzędzi Tę rolę spełniają w Joomli! komponenty. To właśnie one czynią Joomlę! niezwykle elastycznym programem, który dostosować można do przeróżnych potrzeb ? wspomagania organizacji pracy i obiegu dokumentów w firmie czy urzędzie, reklamy, obsługi sklepów internetowych, serwisów ogłoszeniowych lub zarządzania edukacją na odległość. Co tylko nam się zamarzy!
Komponentów przeznaczonych dla Joomli! jest? bardzo dużo. Prawdę powiedziawszy, trudno je nawet policzyć. Kilkanaście z nich to elementy niezbędne do działania Joomli!, obsługujące typowe zadania: wyświetlania stron, generowania menu, publikacji artykułów, rejestracji i logowania użytkowników czy przeszukiwania witryny. Kilka kolejnych znajdziemy na zapleczu w menu Komponenty (Components). Wzbogacają one Joomlę! o często wykorzystywane, choć niekonieczne niezbędne do działania programu usługi. W poniższej tabeli zaprezentowano kilka przykładów.
| Przykładowe komponenty Joomli! |
|---|
Wśród najczęściej używanych, preinstalowanych komponentów Joomli! znaleźć możemy:
|
Projektując treści witryny, trzeba oczywiście rozważyć, które z domyślnie instalowanych komponentów wykorzystamy. Jeśli nie znajdziemy wśród nich takiego, który spełniałby nasze potrzeby, możemy skorzystać z serwisów oferujących odpowiednie dodatki. Warto najpierw przejrzeć polskie składy pakietów dla Joomli!: www.joomla.pl oraz www.joomlapl.com, a później składnice obcojęzyczne, na przykład bogaty zbiór niemiecki i oczywiście witryny centrum projektu: centralny katalog rozszerzeń oraz składnicę projektów.
Grupowanie komponentów w kategorie nie różni się prawie od procesu tworzenia kategorii artykułów. Nie przypisujemy jednak kategorii do sekcji i nie ustalamy katalogu, z którego można pobierać ilustracje oraz inne załączniki. Trzy z podstawowych komponentów zainstalowanych w Joomli! wymagają utworzenia kategorii ? są to Kontakty (Contacts), Katalog WWW (Weblinks) oraz Spinacz RSS (NewsFeed). Jeśli więc zamierzamy z nich korzystać, w menu administratora wybierzmy na przykład pozycję Komponenty | Spinacz RSS | Kategorie (Components | RSS Feed | Categories). Znajdziemy się na stronie menedżera kategorii. Kliknijmy przycisk Nowy (New) na pasku narzędzi, by przejść do edytora kategorii. Tutaj powinniśmy ustalić przede wszystkim nazwę i tytuł kategorii, wybrać ilustrację do opisu oraz ustalić prawa dostępu. W dalszej kolejności zdecydujemy, czy opublikować zakładaną kategorię, i w końcu, klikając przycisk Zapisz (Save), umieszczony na pasku narzędzi, zatwierdzimy wprowadzone zmiany. Zwróćmy uwagę na to, że w wypadku komponentów zawartych w oficjalnym wydaniu Joomli! możliwe jest również utworzenie, podczas zakładania kategorii prowadzącego do niej łącza w menu. Dla komponentów instalowanych dodatkowo taka możliwość udostępniana jest raczej rzadko.
Po utworzeniu i zachowaniu nowej kategorii będziemy zawsze powracali do wykazu kategorii. To miejsce, w którym możemy opublikować zdefiniowane właśnie elementy, zmienić ich kolejność na liście lub usunąć ze struktury treści witryny.
Aby wydajnie zarządzać witryną opartą na CMS-ie Joomla!, konieczne jest wcześniejsze zapoznanie się z podstawami jej funkcjonowania. Struktura użytkowników i treści, sposób wyboru dostępnych komponentów ? to zagadnienia, które administratorowi serwisu nie mogą być obce. Po ich opanowaniu przyjdzie czas na dostosowanie do naszych potrzeb szczegółowych opcji konfiguracyjnych Joomli! ? tą kwestią zajmiemy się w kolejnym odcinku kursu. Gdy zaś zakończymy już prace przygotowawcze, będziemy mogli wreszcie przystąpić do meritum ? tworzenia zawartości własnej witryny.
źródło: webhosting.pl
ps: wkrótce kolejne części poradnika joomli
wróć do pierwszej lekcji cz1 instalacja Joomla
Jeśli masz problemy z instalacją Joomli lub jest to po za twoim zasięgiem. Możemy wykonać wszelkie instalacje za ciebie
wejdź na nasza stronę www.servicetek.media.pl i skontaktuj się z nami.
| 1 |
| 0 |
| 0 |
| 0 |
| 0 |
![Post thumbnail of Drupal: instalacja krok po kroku w systemie Windows [XAMPP] tutorial](http://blog.servicetek.media.pl/wp-content/themes/monoshade/images/blue/blank.jpg "Drupal: instalacja krok po kroku w systemie Windows [XAMPP] tutorial")
